Wobec pojawiających się w przestrzeni publicznej informacji dotyczących kolejnych masztów telefonii komórkowej, które mają powstać w Krośnie, poniżej przedstawiamy odpowiedzi na najczęściej pojawiające się pytania i obawy mieszkańców. Uspokajamy również: planowane stacje bazowe nie stanowią zagrożenia dla zdrowia ani bezpieczeństwa, a ich funkcjonowanie podlega ścisłym regulacjom prawnym oraz stałemu nadzorowi.

1. Czy planowane stacje bazowe są bezpieczne dla zdrowia?

Tak. Stacje bazowe telefonii komórkowej muszą spełniać bardzo rygorystyczne normy dotyczące emisji pola elektromagnetycznego (PEM). Ich działanie jest kontrolowane zarówno na etapie uruchomienia, jak i później – w trakcie eksploatacji. Instalacje, które nie spełniają norm, nie są dopuszczane do użytkowania.

2. Czy miasto może zablokować budowę stacji bazowej?

Nie. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego i telekomunikacyjnego, jeżeli inwestor spełni wszystkie wymagania formalne, techniczne i środowiskowe, organ nie ma podstaw prawnych do odmowy wydania pozwolenia na budowę. Decyzje administracyjne nie są uznaniowe.

3. Czym jest pole elektromagnetyczne (PEM)?

Pole elektromagnetyczne to zjawisko fizyczne, które towarzyszy działaniu wielu urządzeń elektrycznych i elektronicznych. Źródłem PEM są m.in. instalacje elektryczne w budynkach, telewizory, radia, routery internetowe, a także telefony komórkowe i stacje bazowe.

4. Czy stacje bazowe emitują silne pole elektromagnetyczne?

W miejscach dostępnych dla ludności poziomy PEM emitowane przez stacje bazowe są zdecydowanie niższe od dopuszczalnych norm. Pomiary prowadzone w całej Polsce pokazują, że w praktyce wartości te stanowią niewielki ułamek poziomów uznanych za bezpieczne.

5. Czy telefon komórkowy też emituje pole elektromagnetyczne?

Tak. Telefon komórkowy emituje pole elektromagnetyczne przez cały czas swojej pracy, ponieważ musi komunikować się z siecią. Poziom tej emisji może się jednak zmieniać w zależności od warunków, w jakich telefon działa – m.in. od jakości zasięgu czy wykorzystywanej technologii.

W miejscach o słabym sygnale lub przy intensywnym wyszukiwaniu sieci telefon zwiększa swoją moc nadawania, co oznacza wyższą emisję pola elektromagnetycznego. Z kolei przy dobrym, stabilnym zasięgu emisja jest niższa. Dlatego odpowiednia liczba stacji bazowych pomaga ograniczyć obciążenie urządzeń użytkowników, zapewniając stabilne połączenie z siecią.

Warto przy tym pamiętać, że pole elektromagnetyczne nie pochodzi wyłącznie z telefonów czy stacji bazowych. Emitują je również inne, powszechnie używane elementy naszego otoczenia, takie jak sieć elektryczna w budynkach, odbiorniki radiowe i telewizyjne, routery internetowe czy sprzęt elektroniczny. Wszystkie te źródła działają w ramach obowiązujących norm bezpieczeństwa.

6. Co to jest SAR i czy mogę go sprawdzić w swoim telefonie?

SAR (Specific Absorption Rate – współczynnik absorpcji swoistej) określa ilość energii elektromagnetycznej pochłanianej przez ciało podczas korzystania z telefonu. Wartość SAR:

• znajduje się w instrukcji telefonu,
• jest podawana przez producenta,
• w wielu modelach można ją sprawdzić bezpośrednio w ustawieniach urządzenia.

Wszystkie telefony dopuszczone do sprzedaży w Unii Europejskiej spełniają obowiązujące normy bezpieczeństwa.

7. Kto kontroluje poziomy pola elektromagnetycznego w Polsce?

Monitoring natężenia pola elektromagnetycznego w Polsce prowadzą niezależne instytucje publiczne, w tym przede wszystkim:

• Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ),
• Instytut Łączności – Państwowy Instytut Badawczy (IŁ-PIB),
  a także inne akredytowane laboratoria, posiadające uprawnienia do wykonywania pomiarów środowiskowych.

Pomiary PEM wykonywane są m.in. na etapie uruchamiania stacji bazowej, a także po jej rozbudowie, istotnych zmianach technicznych, zmianie zagospodarowania terenu w sąsiedztwie lub w przypadku dołożenia kolejnych nadajników. Niezależnie od tego poziomy pola elektromagnetycznego są również monitorowane okresowo w ramach państwowego systemu monitoringu środowiska.

Wyniki tych pomiarów są jawne i dostępne publicznie w Systemie Informacji o Instalacjach Wytwarzających Promieniowanie Elektromagnetyczne (SI2PEM), gdzie każdy mieszkaniec może sprawdzić aktualne dane dotyczące swojego otoczenia.

8. Co się dzieje, jeśli normy PEM zostałyby przekroczone?

W takim przypadku instalacja nie może zostać dopuszczona do użytkowania lub jej praca musi zostać skorygowana. Operator ma obowiązek zmniejszyć emisję do poziomu zgodnego z normami przed ponownym uruchomieniem stacji.

9.  Gdzie można sprawdzić wyniki pomiarów PEM?

Wyniki pomiarów są jawne i dostępne publicznie w Systemie Informacji o Instalacjach Wytwarzających Promieniowanie Elektromagnetyczne (SI2PEM). Każdy mieszkaniec może sprawdzić, jakie wartości PEM są notowane w jego okolicy.

10. Dlaczego rozwój sieci komórkowej jest konieczny?

Sprawna sieć komórkowa to:

• bezpieczeństwo i szybki kontakt z numerami alarmowymi – ponad 90% połączeń na numer 112 wykonywanych jest z telefonów komórkowych,
• możliwość nauki i pracy zdalnej,
• dostęp do e-usług publicznych,
• coraz częściej także odbiór radia i telewizji poprzez transmisję danych.
• Możliwość wykonywania płatności w sklepach.

Nowoczesna infrastruktura telekomunikacyjna odpowiada na realne potrzeby mieszkańców i jest niezbędnym elementem funkcjonowania współczesnego miasta.

11. Skąd brać rzetelną wiedzę i jak odróżnić ją od fake newsów?

Warto korzystać wyłącznie z oficjalnych i naukowych źródeł, takich jak:

• rządowy portal gov.pl/5g,
• materiały edukacyjne Instytutu Łączności – Państwowego Instytutu Badawczego 
• serwis polon.nauka.gov.pl, który pozwala sprawdzić rzeczywisty dorobek naukowy osób występujących jako „eksperci”.

12. Gdzie zgłaszać wątpliwości lub pytania?

Mieszkańcy mogą kierować swoje uwagi do:

• Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Rzeszowie Delegatura w Jaśle – ul. Floriańska 108, 38-200 Jasło, tel. nr 13 446 43 95 Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Krośnie – ul. Kisielewskiego 12, 38 - 400 Krosno, tel. nr 13 43 219 42; 13 43 219 45
• Urzędu Miasta Krosna – do właściwych wydziałów, Rad Dzielnic i Osiedli lub Biura Innowacji Społecznych.

13. Przydatne adresy

Urząd Miasta Krosna

• Wydział Planowania Przestrzennego i Budownictwa – ul. Lwowska 28a, Krosno
• Wydział Komunalny, Ochrony Środowiska i Gospodarki Lokalami – ul. Bieszczadzka 2, Krosno
• Biuro Innowacji Społecznych – ul. Grodzka 10 (CWOP): bis@um.krosno.pl

Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Krośnie (link), ul. Kisielewskiego 12, Krosno 

Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Rzeszowie (link), ul. Langiewicza, Rzeszów

Główny Inspektorat Ochrony Środowiska  (link)

Instytut Łączności – Państwowy Instytut Badawczy (link)

Rządowy portal o nowoczesnych technologiach i 5G (link)

Nie znalazłeś tutaj odpowiedzi na swoje pytanie? Chcesz zapytać o coś innego? Napisz do Biura Innowacji Społecznych Urzędu Miasta: bis@um.krosno.pl - postaramy się dołączyć to pytanie wraz z odpowiedzią do tej listy.